Społeczna demokracja cz. 40

Staje on na najnowszym stanowisku biologi biorąc dobór nie tylko w rozumieniu Darwina, jako czynnik postępu, lecz jako warunek utrzymania się na osiągniętej wyżynie rozwoju. Tak samo jak oko zwierząt żyjących w ciemności według naszego pojęcia dla tego marnieje, że dla tego gatunku nie posiada już dawniejszego znaczenia i skutkiem tego nie doskonali się przez […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 39

Wprost śmiesznym jest jego twierdzenie, że demokracja społeczna nie przystaje na równą wolność dla wszystkich. Przeciwnie, i ona również żąda tego, by siła i dzielność jednostki rozstrzygały o jej złym czy dobrym losie; ale Spencer i Gaupp nie dopatrzyli, że w społecznej konkurencyjnej walce indywidualne siły i zdolności nie walczą ze sobą bezpośrednio, lecz że […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 38

Ludzkość w ciągu swego rozwoju w zasadzie tej uznaje coraz więcej niezbędny warunek społecznego życia a przeciw temu nawet najzapaleńszy zwolennik walki o byt nie będzie miał nic do nadmienienia. Prawo to bowiem bynajmniej nie wyklucza walki o byt i jej zbawiennego wpływu, a właśnie wykluczyć ją pragnie demokracja społeczna. Nie pragnie ona równej wolności […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 37

Nie wykazał on również, jakim sposobem społeczna demokracja, przypuściwszy, że udałoby się jej usunąć walkę o byt indywidualny przez sztuczne unormowanie przyrostu ludności lub przez przymusowe zrównoważenie wytwórczości i spożycia, zapobiegłaby nieuchronnemu skarleniu ludzkiego rodu, jego zniżeniu się do rzędu pierwotnej hordy, jak zabezpieczyłaby to, co jest najwyższym celem cywilizacji – bogactwo i rozmaitość indywidualnych […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 36

Również i u zwierząt żyjących w gromadzie silniejsze zawsze słabszym odbierały żywność i mniej lub więcej przeszkadzały im rozmnażać się. I u nich również głód, zimno, wrogowie z innych gatunków przede wszystkim z pomiędzy najsłabszych i najmniejszą żywotnością obdarzonych wybierały swe ofiary. Cóż innego nazwać mielibyśmy walką o byt! Zrzeszenie, cała organizacja gromady zwierzęcej, na […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 35

Zresztą Gaupp rozumuje w sposób następujący: Istotnym pytaniem, na które Kautsky powinien był odpowiedzieć, jest, czy nauka społeczno demokratyczna w ogóle nie jest sprzeczna z prawami ewolucji i czy w szczególności da się pogodzić z teorią walki o byt jako podtrzymującej gatunek. Wielką i jedyną zasadą, wedle której dokonywa się ciągłe przystosowywanie danego gatunku do […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 34

Żaden też ze współczesnych moralistów nie zaprzeczy, że nasze pojęcia ludzkości, miłości bliźniego i obowiązku w szczegółach zostały  przez darwinizm zmodyfikowane, choć całokształtu prawd moralnych bynajmniej on nie naruszył. Z drugiej strony Huxley słusznie wskazuje, że nie łatwo odpowiedzieć na pytanie, czy walka o byt ze stanem natury, czy z innymi społeczeństwami, które w stosunku […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 33

W artykule pt. „Prawa przyrody i prawa polityczne” oświadcza on, że w przyrodzie fakt i jego uprawnienie, innymi słowy prawo i siła są identyczne. „Istnieć i mieć naturalne prawo istnienia, posiadać pewną zdolność i prawo spożytkowania jej jest to jedno i to samo”. Później mówi jednak, że postęp społeczny znosi lub udaremnia władztwo przyrody. Nie […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 32

Tylko fanatyczny indywidualizm współczesny mógł z pominięciem tych prostych uwag próbować zastosowania do społeczeństwa doświadczeń zebranych w świecie przyrody. Jest to nowe nadużycie zasad stoickich posłuszeństwa naturze. Walka o byt, która w państwie przyrody tak wielkich dokonała cudów, musi widocznie i w życiu moralnym okazać się zbawienną. Jeżeli jednak nasze poprzednie dowodzenia są prawdziwe, jeśli […]
Kategoria: Demokracja społeczna

Społeczna demokracja cz. 31

Pełnienie moralnego dobra, nazywane cnotą lub prawością, wymaga takiego trybu życia, który w każdym kierunku jest przeciwieństwem tego, co w walce o byt do zwycięstwa prowadzi. W miejsce bezwzględnego egoizmu wymaga panowania nad sobą, zamiast odpychania i deptania współzawodników wymaga nie tylko względów dla ludzi, lecz nawet przychodzenia im w pomoc. Jego wpływ zmierza nie […]
Kategoria: Demokracja społeczna